جمعه 3 اردیبهشت، مستندسازان پذیرفته شده برای حضور در کلاس‌های کارگاه مستندسازی، در جلسه‌ای دوستانه گرد هم آمدند. در این دیدار که ساعت 4 بعدازظهر در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی برگزار شد و تا حدود 7 ادامه داشت، منوچهر مشیری مدیر آموزش کارگاه، فرید فرخنده‌کیش معاونت آموزش و پژوهش مرکز گسترش سینمای مستند و محبوبه هنریان رییس انجمن مستندسازان برای هنرجویان صحبت کردند و بر اهداف کارگاه، برنامه‌های آموزشی و لزوم استفاده درست از این فرصت مغتنم تاکید کردند. منوچهر مشیری از سیر شکل‌گیری کارگاه از 4 سال پیش تا امروز سخن گفت که بعد از چند سال انتظار، در تابستان امسال، با همکاری معاونت آموزش و پژوهش مرکز گسترش ، این ایده تحقق پیدا کرد و با همکاری دو نهاد سینمای مستند، انجمن مستندسازان و مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی به انجام رسید.در جلسه‌ی امروز دو تن از استادان کارگاه، همایون امامی و علی لقمانی نیز حضور داشتند. همایون امامی، به سبب حضور در گروه انتخاب، از نحوه‌ی پذیرش افراد برای این دوره و کشف استعدادهای جوان صحبت کرد و علی لقمانی نیز از هنرجویان خواست تا نیازها و توقعات خود را از کلاس‌ها و استادهای دوره اعلام کنند. در ادامه، سودابه مرادیان، مدیر اجرایی کارگاه، درباره جزییات برنامه کلاس‌ها و روند اجرای کارگاه‌های عملی و برنامه‌های جنبی در طی این دو هفته توضیح داد. در انتهای جلسه نیز فیلم مستند "یک آتش" به کارگردانی ابراهیم گلستان به نمایش درآمد.
کارگاه تخصصی آموزش مستندسازی از فردا 4 شهریور به طور رسمی آغاز به کار می‌کند و تا 16 شهریور نیز ادامه خواهد داشت.

دومین روز کارگاه آغاز کلاسها بود که همایون امامی در این کارگاه به بحث‌هایی همچون تعریف فیلم مستند، سبک‌ها و گونه‌های مختلف سینمای مستند و نقطه نظرات سبک‌شناسی سینما پرداخت و ضمن نمایش فیلم‌هایی مانند مردی با دوربین فیلمبرداری (زیگاورتوف) باران (یوریس ایونس) و سفر بهاری‌(کیومرث درم‌بخش)، کتابهای مرجع را برای مطالعات بیشتر هنرجویان نیز به آن‌ها معرفی کرد.

دومین کارگاه با ارائه‌ی موضوع روش‌های پژوهش سینمایی توسط محمد تهامی‌نژاد آغاز شد و با بحث تعاملی بین استاد و هنرجویان ادامه یافت.

در بخش میانی کارگاه، فیلم " این فیلم‌ها رو به کی نشون می‌دین" به کارگردانی رخشان بنی اعتماد به نمایش در آمد و پس از پایان فیلم خانم بنی اعتماد در کلاس حضور پیدا کردند و به سؤالات متعدد هنر جویان در مورد روند پژوهش و تولید این فیلم پاسخ دادند. این جلسه با حضور منوچهر مشیری فیلم‌بردار این اثر، محبوبه هنریان، سودابه‌ مرادیان و ریاست آقای تهامی نژاد تا ساعت 17 به طول انجامید

سومین روز کارگاه با عنوان "تجربه‌های یک مستندساز(1)" با معرفی پیشینه‌ی‌ کاری منوچهر طیاب آغاز شد . استاد طیاب پس از معرفی برخی فعالیت‌های خود، کلاس را با مبحث زیبایی شناسی تصویر در سینمای مستند شروع کرد. سپس فیلم " نانوک شمال " اثر فلاهرتی را به طور کامل و در یک نسخه با کیفیت به نمایش گذاشت و هم‌زمان آن را تحلیل کرد. در بخش دیگری از این کلاس، قسمت‌هایی از فیلم " رزمناو پوتمکین " به نمایش درآمد و درباره‌ی مونتاژ آن بحث و گفتگو شد. سپس فیلم " ریتم " ساخته استاد طیاب به نمایش در آمد و دوباره همان فیلم برای درک بهتر ریتم درونی اثر، به صورت صامت پخش شد.

در بخش میانی کارگاه، هنرجویان به همراه استاد به بازدید از موزه رضا عباسی رفتند و استاد طیاب، ضمن راهنمایی آن‌ها، به برخی مسایل فرهنگی و تاریخی در مواجهه با اشیا و نقاشی‌های موزه و برداشت تصویری و سینمایی از چنین آثاری اشاره نمود. این بازدید سه ساعت طول کشید کلاس‌های کارگاه، قسمت‌های دوم و سوم فیلم مستند "نقاشی ایرانی" اثر استاد طیاب به نمایش درآمد و بحث تعاملی میان هنر‌جویان و استاد در بررسی روند تولید فیلم صورت گرفت. در انتها قسمت‌هایی از فیلم " همراه باد در دل تنهایی کویر" در کنار نقل تجربیات استاد به نمایش در آمد که با استقبال هنرجویان مواجه شد.

چهارمین روز کارگاه تخصصی مستندسازی با تعریفی متفاوت از سینمای مستند، ضرورت ایده در فیلم مستند و نگاه ویژه به مستندسازی، توسط استاد اصلانی آغاز شد:
"اولین ماموریت فیلمساز آشکار کردن پنهان است، نشان دادن آن چیزی که مردم نتوانند آن را ببینند"در بخش اول کلاس، فیلم مستند "جام حسنلو" به کارگردانی محمدرضا اصلانی به نمایش درآمد و بحث ساختاری در مورد آن شکل گرفت. سپس فیلم "گئورنیکا" اثر آلن رنه به نمایش درآمد و تحلیل دقیقی از فیلم برای هنرجویان ارائه شد.در بخش میانی کلاس هنرجویان به همراه استاد به موزه کاخ گلستان رفتند و در 3 گروه، به کار عملی شکل‌گیری یک ایده در زمان کوتاه و تصویربرداری از آن زیر نظر استاد پرداختند.
پس از بازگشت از موزه در قسمت آخر کلاس، فیلم چیغ (محمدرضا اصلانی) به نمایش درآمد و تجربیات آقای اصلانی در روند شکل‌گیری این فیلم مطرح شد. پس از آن سکانس شیشه‌گرخانه از فیلم کودک و استثمار(محمدرضا اصلانی) نمایش و تحلیل شد.

پنجمین روز کارگاه مستند سازی با موضوع" تجربه های یک فیلمبردار" توسط استاد علی لقمانی آغاز شد.
در ابتدای کلاس بخش‌هایی از فیلم میکروکاسموس و سپس فیلم جان مرجان (مانی میرصادقی ) به نمایش درآمد و استاد لقمانی به تجربه های خود در زمینه‌ی فیلمبرداری زیر آب اشاره کرد .قسمت دوم کلاس به صورت کارگاه عملی برگزار شد. هنرجویان به 5 گروه تقسیم شدند و در پارک اندیشه و خیابان‌های اطراف مرکز گسترش سینمای تجربی به انتخاب سوژه و تصویربرداری پرداختند.

در قسمت آخر کلاس، تصاویر ضبط شده توسط هنرجویان بررسی شد. سپس فیلم "ندامتگاه زنان" اثر کامران شیردل به نمایش در آمد و تصویر برداری آن به شیوه‌ی دوربین روی دست، به عنوان یک نمونه‌ی مناسب مورد بررسی قرار گرفت. در انتها نیز فیلم "آوازهای سکوت" به کارگردانی خسروسینایی و فیلمبرداری علی لقمانی به نمایش درآمد.

پنج‌شنبه 9 شهریور، روز ششم کارگاه آموزش مستندسازی، نورالدین نیکروش در زمینه‌ی تهیه‌کنندگی در سینمای مستند، به بررسی روند تولید از تهیه تا توزیع پرداخت و مباحثی مانند نقش تهیه‌کننده،‌ ارتباط کارگردان و تهیه‌کننده و لزوم آگاهی به وظایف هرکدام را تشریح نمود.

سپس در بخش میانی کارگاه، ‌کتایون شهابی و سعید رشتیان به عنوان میهمان در مورد موضوعاتی مانند جایگاه تهیه‌کننده در سینمای مستند و آگاهی و اشراف به امر بازاریابی، استانداردهای بین‌المللی تولید و پخش و مستندهای سفارشی صحبت کرده،

در بخش سوم کارگاه نیز محسن عبدالوهاب موضوع " بازسازی در سینمای مستند" را با نمایش دو فیلم لاخ مزار و همسران حاج عباس ارائه کرد و به تشریح روند نگارش و کارگردانی در مستندهای داستانی پرداخت.

کارگاه آموزش مستندسازی پس از یک روز استراحت،‌در روز شنبه 11 شهریور با موضوع "ابزار شناسی در سینمای مستند" ادامه خواهد یافت و ارسطو مداحی گیوی انتخاب تجهیزات مناسب برای تولید فیلم مستند را آموزش می‌دهد.

* گالری عکس